غزلیات

غزل شمارهٔ ۱۹۰۶ صائب

شاعر
صائب
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

با قرب یار رشته جان در کشاکش است

در عین بحر، موج همان در کشاکش است

۱

گویا نسیم راه در آن زلف یافته است

کز پیچ و تاب، رشته جان در کشاکش است

۲

آرام نیست راهنوردان شوق را

دایم ز موج، ریگ روان در کشاکش است

۳

عشاق را ز تازه نهالان شکیب نیست

تا یک خدنگ هست کمان در کشاکش است

۴

هر چند حرص مالک روی زمین شود

چون موجه سراب همان در کشاکش است

۵

بر فرق هر که سرکشی از سر نمی نهد

مانند اره کاهکشان در کشاکش است

۶

شوق وطن ز دل به عزیزی نمی رود

در صلب گوهر آب روان در کشاکش است

۷

پیران ز حرص بیشتر آزار می کشند

با پشت خم همیشه کمان در کشاکش است

۸

طول امل ز قامت خم بیش شد مرا

شد حلقه این کمان و همان در کشاکش است

۹

آسان نمی توان ز علایق فشاند دست

زین خارزار دامن جان در کشاکش است

۱۰

بر رنگ و بوی عاریه هر کس که دل نهاد

پیوسته از بهار و خزان در کشاکش است

۱۱

تا لب گشاده است، نفس آرمیده نیست

در قبضه سوار، عنان در کشاکش است

۱۲

ایمن شود چسان ز گسستن رگ حیات؟

زینسان که تار و پود جهان در کشاکش است

۱۳

بال و پر تلاطم بحرست بادبان

دلها ز دیده نگران در کشاکش است

۱۴

تا یکزبان چو تیغ نگردد سخن طراز

دایم چو خامه دو زبان در کشاکش است

۱۵

تا موی آن کمر نکند ترک پیچ و تاب

ما را چو زلف رشته جان در کشاکش است

۱۶

صائب اگر چه غوطه در آب گهر زند

از پیچ و تاب، رشته همان در کشاکش است

۱۷

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: در کشاکش استقافیه: ـان۱۷ از ۱۷ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«در کشاکش است» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • ردیف بلند (سه واژه یا بیشتر)

پایان مصرع‌ها

  1. استاست
  2. استاست
  3. رااست
  4. نیستاست
  5. شوداست
  6. نهداست
  7. روداست
  8. کشنداست
  9. مرااست
  10. دستاست
  11. نهاداست
  12. نیستاست
  13. حیاتاست
  14. بادباناست

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ صائب

۹٬۸۷۴ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۶٬۹۹۵ شعر) قرار دارد.