قصاید

قصیدهٔ شمارهٔ ۲۳۱ ناصرخسرو

مجموعه
قصاید
قالب
قصیده
وزن
مفعول مفاعلن مفاعیلن (هزج مسدس اخرب مقبوض)

ای گشت زمان زمن چه می‌خواهی؟

نیزم مفروش زرق و روباهی

۱

از من، چو شناختم تو را، بگذر

آنگه به فریب هرکه را خواهی

۲

من بر ره این جهان همی رفتم

از مکر و فریب و غدر تو ساهی

۳

نازان و دنان به راه چون دونان

با قامت سرو و روی دیباهی

۴

همراه شدی تو با من و، یکسر

شادی و نشاط و روز برناهی

۵

از من بردی تو دزد بی‌رحمت

دزدان نکنند رحم بر راهی

۶

ای کرده نهنگ دهر قصد تو

روزیت فروخورد بناگاهی

۷

زین چاه همی برآمدت باید

تا چند بوی تو بی گنه چاهی؟

۸

چاه این جسد گران تاریک است

این افگندت به کرم و گمراهی

۹

اکنونت دراز کرد می‌باید

طاعت، که گرفت قد کوتاهی

۱۰

دوتات شده است پشت، یکتا کن

این پشت دوتا به قول یکتاهی

۱۱

از حرص بکاه و طاعت افزون کن

زان پس که فزودی و همی کاهی

۱۲

جان دانهٔ مردم است و تن کاه است

ای فتنهٔ تن تو فتنه بر کاهی

۱۳

جولاهه گرفت تن تو را ترسم

تو غره شدی بدو به جولاهی

۱۴

تو ماهیکی ضعیفی و بحر است

این دهر سترگ بدخوی داهی

۱۵

بی‌پای برون مشو از این دریا

اینک به سخنت دادم آگاهی

۱۶

زیرا که چون دور ماند از دریا

بس رنجه شود به خشک بر ماهی

۱۷

ای شاه نصیب خویش بیرون کن

زین جاه بلند و نعمت و شاهی

۱۸

بنگر به ضعیف حال درویشان

بگزار سپاس آنکه بر گاهی

۱۹

زیرا که اگر به چه فرو تابد

مه را نشود جلالت ماهی

۲۰

کاین چرخ بسی ربود شاهان را

ناگاه ز گه چو ترک خرگاهی

۲۱

حکمت بشنو ز حجت ایراک او

هرگز ندهد پیام درگاهی

۲۲

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـاهی۲۲ از ۲۲ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

پایان مصرع‌ها

  1. می‌خواهیروباهی
  2. بگذرخواهی
  3. رفتمساهی
  4. دوناندیباهی
  5. یکسربرناهی
  6. بی‌رحمتراهی
  7. توبناگاهی
  8. بایدچاهی
  9. استگمراهی
  10. می‌بایدکوتاهی
  11. کنیکتاهی
  12. کنکاهی
  13. استکاهی
  14. ترسمجولاهی

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ ناصرخسرو

۶۳۵ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قصاید (۲۸۱ شعر) قرار دارد.