قصاید

قصیدهٔ شمارهٔ ۶۳ ناصرخسرو

مجموعه
قصاید
قالب
قصیده
وزن
مفعول مفاعلن مفاعیلن (هزج مسدس اخرب مقبوض)

آزردن ما زمانه خو دارد

مازار ازو گرت بیازارد

۱

وز عقل یکی سپر کن ارخواهی

که‌ت دهر به تیغ خویش نگذارد

۲

تعویذ وفا برون کن از گردن

ور نی به جفا گلوت بفشارد

۳

آن است کریم طبع کو احسان

با اهل وفا و فضل خو دارد

۴

وز سفله حذر کند که ناکس را

دانا چو سگ اهل خوار انگارد

۵

شوره است سفیه و سفله، در شوره

هشیار هگرز تخم کی کارد؟

۶

بر شوره مریز آب خوش زیرا

نایدت به کار چون بیاغارد

۷

خاری است درشت صحبت جاهل

کو چشم وفا و مردمی خارد

۸

مسپار به دهر سفله دل زیرا

آزاده دلش به سفله نسپارد

۹

ایمن مشو از زمانه زیراک او

ماری است که خشک و تر بیوبارد

۱۰

گر بگذرد از تو یک بدش فردا

ناچاره ازان بترت باز آرد

۱۱

کم بیند مردم از جهان رحمت

هرچند که پیش گرید و زارد

۱۲

این شوی کش پلید هر روزی

بنگر که چگونه روی بنگارد

۱۳

وز شوی نهان به غدر و مکاری

در جام شراب زهر بگسارد

۱۴

وان فتنه شده، ز دست این دشمن

بستاند زهر و نوش پندارد

۱۵

آن را که چنین زنیش بفریبد

شاید که خرد بمرد نشمارد

۱۶

آن است خرد که حق این جادو

مرد از ره دین و زهد بگزارد

۱۷

وز ابر زبان سرشک حکمت را

بر کشت هش و خرد فرو بارد

۱۸

ور سر بکشد سرش زهشیاری

بر پشتش بار دین برانبارد

۱۹

دیو است جهان که زهر قاتل را

در نوش به مکر می بیاچارد

۲۰

چون روز ببیند این معادی را

هر کس که برو خردش بگمارد

۲۱

آن را که به سرش در خرد باشد

با دیو نشست و خفت چون یارد؟

۲۲

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـارد۲۱ از ۲۲ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند

پایان مصرع‌ها

  1. داردبیازارد
  2. ارخواهینگذارد
  3. گردنبفشارد
  4. احساندارد
  5. راانگارد
  6. شورهکارد
  7. زیرابیاغارد
  8. جاهلخارد
  9. زیرانسپارد
  10. اوبیوبارد
  11. فرداآرد
  12. رحمتزارد
  13. روزیبنگارد
  14. مکاریبگسارد

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ ناصرخسرو

۶۳۵ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قصاید (۲۸۱ شعر) قرار دارد.