مقطعات

شمارهٔ ۵ - ایضا در مدح همو عبید زاکانی

مجموعه
مقطعات
قالب
قطعه
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

صاحبقران و صاحب دیوان عمید ملک

ای آنکه هرچه کرد ضمیرت صواب کرد

۱

ای خواجه ای که نافذ تقدیر در ازل

ذات ترا ز جمله جهان احتساب کرد

۲

وی سروری که هر نفس از خاک درگهت

گردون هزار فتح و ظفر فتح باب کرد

۳

هرکو نهاد گردن طاعت به امر تو

نامش زمانه خسرو مالک رقاب کرد

۴

وانکو چو آستانه مقیم درت نشد

سیلاب فتنه خانهٔ عمرش خراب کرد

۵

یکباره جور و فتنهٔ عنان از جهان بتافت

تا صیت عدل و جود تو پا در رکاب کرد

۶

هر منصبی کز آصف و جم یادگار ماند

بازوی تو به تیغ و قلم اکتساب کرد

۷

تیغ عدو شکافت تو گوئی چه جوهریست

کزوی به روز معرکه بحر اضطراب کرد

۸

زخمش چه معجزیست که سرها به باد داد

برقش چه آتشیست که جانها کباب کرد

۹

هرک از در سؤال درآمد به پیش تو

کلک تو از کرم به عطایش جواب کرد

۱۰

شاها طلوع اختر سعدیکه ناگهان

چون فتح و نصر روی به عالی جناب کرد

۱۱

چون ماه تو به منظر زیبا نهاد روی

چون جرم خور به برج حمل انقلاب کرد

۱۲

آن لحظه کو عزیمت ملک ظهور ساخت

دولت دو اسبه پیشتر از وی شتاب کرد

۱۳

تا بر سرش نثار کند دست روزگار

پر حقهٔ سپهر ز در خوشاب کرد

۱۴

شد قدر آفتاب ز همنامیش بلند

زان روح چرخ تهنیت آفتاب کرد

۱۵

در سایهٔ تو تا به ابد کامکار باد

خود بخت نیک در ازلش کامیاب کرد

۱۶

جاوید باد دولت و عمر تو وین دعا

ایزد به فضل و رحمت خود مستجاب کرد

۱۷

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف: کردقافیه: ـاب۱۷ از ۱۷ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. ملککرد
  2. ازلکرد
  3. درگهتکرد
  4. توکرد
  5. نشدکرد
  6. بتافتکرد
  7. ماندکرد
  8. جوهریستکرد
  9. دادکرد
  10. توکرد
  11. ناگهانکرد
  12. رویکرد
  13. ساختکرد
  14. روزگارکرد

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ عبید زاکانی

۲۸۰ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ مقطعات (۲۵ شعر) قرار دارد.