مثنویات، تمثیلات و مقطعات

شمارهٔ ۷۰ - رنج نخست پروین اعتصامی

قالب
قطعه
وزن
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

خلید خار درشتی بپای طفلی خرد

بهم برآمد و از پویه باز ماند و گریست

۱

بگفت مادرش این رنج اولین قدم است

ز خار حادثه، تیه وجود خالی نیست

۲

هنوز نیک و بد زندگی بدفتر عمر

نخوانده‌ای و بچشم تو راه و چاه، یکیست

۳

ز پای، چون تو در افتاده‌اند بس طفلان

نیوفتاده درین سنگلاخ عبرت، کیست

۴

ندیده زحمت رفتار، ره نیاموزی

خطا نکرده، صواب و خطا چه دانی چیست

۵

دلی که سخت ز هر غم تپید، شاد نماند

کسیکه زود دل آزرده گشت دیر نزیست

۶

ز عهد کودکی، آمادهٔ بزرگی شو

حجاب ضعف چو از هم گسست، عزم قویست

۷

بچشم آنکه درین دشت، چشم روشن بست

تفاوتی نکند، گر ده است چه، یا بیست

۸

چو زخم کارگر آمد، چه سر، چه سینه، چه پای

چو سال عمر تبه شد، چه یک، چه صد، چه دویست

۹

هزار کوه گرت سد ره شوند، برو

هزار ره گرت از پا در افکنند، بایست

۱۰

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـیست۱۰ از ۱۰ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. خردگریست
  2. استنیست
  3. عمریکیست
  4. طفلانکیست
  5. نیاموزیچیست
  6. نماندنزیست
  7. شوقویست
  8. بستبیست
  9. پایدویست
  10. بروبایست

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ پروین اعتصامی

۲۲۳ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ مثنویات، تمثیلات و مقطعات (۱۸۱ شعر) قرار دارد.