غزلیات

غزل شمارهٔ ۸۰ عطار

شاعر
عطار
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)

خاصیت عشقت که برون از دو جهان است

آن است که هرچیز که گویند نه آن است

۱

برتر ز صفات خرد و دانش و عقل است

بیرون ز ضمیر دل و اندیشهٔ جان است

۲

بینندهٔ انوار تو بس دوخته چشم است

گویندهٔ اسرار تو بس گنگ زبان است

۳

از وصف تو هر شرح که دادند محال است

وز عشق تو هر سود که کردند زیان است

۴

در پردهٔ پندار چو بازی و خیال است

جز عشق تو هر چیز که در هر دو جهان است

۵

گر عقل نشان است ز خورشید جمالت

یک ذره ز خورشید، فلک مژده‌رسان است

۶

یک ذرهٔ حیران شده را عقل چو داند

کز جملهٔ خورشید فلک چند نشان است

۷

چو عقل یقین است که در عشق عقیله است

بی شک به تو دانست تو را هر که بدان است

۸

در راه تو هرکس به گمانی قدمی زد

وین شیوه کمانی نه به بازوی گمان است

۹

چه سود که نقاش کشد صورت سیمرغ

چون در نفس باز پس انگشت گزان است

۱۰

گرچه بود آن صورت سیمرغ ولیکن

چون جوهر سیمرغ به عینه نه همان است

۱۱

فی‌الجمله چه زارم، چکنم، قصه چه گویم

کان اصل که جان است هم از خویش نهان است

۱۲

عطار که پی برد بسی دانش و بینش

اندر پی آن است که بالای عیان است

۱۳

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: استقافیه: ـان۱۲ از ۱۳ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«است» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند

پایان مصرع‌ها

  1. استاست
  2. استاست
  3. استاست
  4. استاست
  5. استاست
  6. جمالتاست
  7. دانداست
  8. استاست
  9. زداست
  10. سیمرغاست
  11. ولیکناست
  12. گویماست
  13. بینشاست

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ عطار

۵٬۰۱۵ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۸۵۲ شعر) قرار دارد.